PART 1: Ang Amoy sa Fourteen

Okay. Isang bagay muna ang kailangan ninyong maintindihan.

Hindi ako nagpapatakbo ng drug lab sa trabaho.

Nagtitimpla lang ako ng kape.

Napakasarap na kape, kung tutuusin. Sapat ang sarap para magdulot ng Hazmat response, suspension mula sa HR, isang bonggang pagsabog ng career, at tawag sa Lola ko sa Batangas na hanggang ngayon, parang gawa-gawa pa rin kapag ikinukuwento ko.

Ako si Mark Ocampo. Lead software engineer. Payments team. Anim na taon na sa isang napakalaking tech company sa Seattle na hinding-hindi ko babanggitin sa sulat.

At sa loob ng anim na taong iyon, nabuhay ako dahil sa barako ng Lola Ining ko.

Hindi iyong kape sa supermarket. Kape niya.

Tumubo ang mga puno sa lupa ng pamilya namin sa Batangas. Si Lolo ang nagtanim ng ilan bago pa ako ipinanganak. Si Lola mismo ang nag-iihaw ng beans sa kawali, gumigiling, naglalagay sa mga plastic bag, tapos binabalutan ng tape ang kahon na parang ihahagis iyon sa gitna ng dagat.

May isinisiksik din siyang mga tablea ng tsokolate.

Iyon ang sikreto ko.

Pakukuluan ko ang barako, lalagyan ng kaunting tsokolate, at hahayaang maging maitim at malapot. Mapait. Malinamnam sa tsokolate. Sobrang tapang, kahit patay na laptop, mapapabalik sa Wi-Fi sa takot.

Kailangan ko iyon tuwing crunch week.

Limang araw na lang bago ang malaking payments release namin. Ang team ko, nabubuhay na lang sa takeout, makukunat na cookies sa conference room, at sama ng loob.

Tapos nabasag ang French press ko.

Kung normal akong tao, bibili lang sana ako ng bago.

Software engineer ako.

Kaya siyempre, nagnakaw ako ng gamit sa laboratoryo.

Hindi naman talaga ninakaw. Matagal nang isinara ang hardware lab. May mga kahon doon ng kable, sirang sensors, lumang glassware, at isang maliit na electric hotplate na walang gumagalaw mula pa noong 2019.

Kinuha ko ang isang beaker at ang hotplate at dinala sa mesa ko.

Tuwing umaga, nagpapakulo ako ng kape sa laboratory glassware sa tabi ng monitor ko.

Oo.

Alam ko.

Napakapangit tingnan.

Noon, ang tingin ko, efficient.

Gustong-gusto iyon ng buong floor. Maagang pumapasok si Priya dala ang mug niya. Biglang nagkaroon ng mga dahilan ang dalawang intern para dumaan sa mesa ko nang alas-otso. Pati si Ernie Bautista mula sa campus safety, dumaraan tuwing umaga habang nag-iikot.

Si Tito Ernie ay taga-Bulacan, matagal nang nagtatrabaho roon, at itinuturing na personal na insulto ang American office coffee.

Inaabutan ko siya ng isang tasa tuwing 8:15.

“Salamat, anak,” sabi niya. “Buhay na ako.”

Gustong-gusto ng lahat ang kape.

Maliban kay Brad Kessler.

Si Brad ang namamahala sa engineering team sa tabi ng team ko.

May standing desk siya, mamahaling sneakers, at kasing-lambing ng parking ticket.

Pero mas importante, gusto ni Brad ang release ko.

Nakatakdang mauna ang payments launch namin sa November demo. Pangalan ng team ko ang unang lalabas sa slide. Dalawang beses nang na-delay ang project ni Brad, at galit siya dahil ang sa akin, hindi.

Noong una siyang nagreklamo tungkol sa kape, nakangiti pa siya.

“Hey, buddy. Medyo matapang iyong amoy.”

Itinaas ko ang beaker. “Gusto mo?”

Tinitigan niya iyon na parang inalok ko siya ng tubig-kanal.

“Okay na ako.”

Sa pangalawang beses, sinigurado niyang maririnig ng ibang tao.

Naghihintay kaming magsimula ang all-hands nang ikaway niya ang kamay sa harap ng mukha niya at sabihing, “May ilan sa aming gustong magtrabaho nang hindi umaamoy sa third-world chemistry set buong umaga.”

Walang tumawa.

Napalingon si Priya nang sobrang bilis, akala ko napilayan ang leeg niya.

Pero tumawa pa rin ako.

Hanggang ngayon, naiirita ako sa sarili ko dahil doon.

Tumawa ako dahil may release kaming paparating. Dahil daan-daan ang bukas na comments sa pull request ko. Dahil wala akong lakas para sa kalokohan ni Brad.

Kaya nilunok ko iyon at bumalik sa trabaho.

Tapos, Huwebes ng umaga, may dumating na package mula Batangas sa apartment ko.

Dinala ko agad sa opisina.

Sa loob, may kape. Tsokolate. Diyaryo. At isang sulat-kamay ni Lola sa punit na papel mula sa notebook.

Anak, ito na ang huli. Sorry, apo.

Sapat na iyon.

Alam ko ang ibig niyang sabihin.

Ibebenta na ang bukid.

Ilang buwan nang sira ang dryer. Tumigil nang pumunta ang mga buyer. Sa wakas, nakahanap si Tito Boy ng developer na gustong gawing subdivision ang burol.

Bubunutin ang mga puno ng kape.

Mga puno ni Lolo. Mga puno ni Lola. Iyong amoy na kilala ko mula pagkabata.

Mawawala.

At naroon ako sa Seattle, anim na libong milya ang layo, nakatitig sa huling kahon habang nagrereklamo si Brad Kessler tungkol sa amoy ko.

Pakiramdam ko, ang tanga ko dahil sobrang emosyonal ko roon.

Kaya ginawa ko ang lagi kong ginagawa.

Pinuno ko ang beaker.

Nilagay ko ang kape.

Binasag ko roon ang isang tablea ng tsokolate.

Binuksan ko ang hotplate.

Eksaktong 9:04 AM, bumukas ang pinto ng elevator.

Apat na taong nakadilaw na protective suit ang lumabas sa fourteenth floor.

May hawak na meter ang isa sa kanila.

At silang apat, dumiretso sa akin.

PART 2: Sino ang Tumawag ng Hazmat

Sa isang baliw na segundo, akala ko may gas leak.

Tapos huminto ang Hazmat guy sa mesa ko. Kasunod niya ang dalawang campus safety officer, si Deborah Kwan mula sa HR, at si Brad na nasa likod lang nang sapat para magmukhang walang kasalanan.

Mga kamay sa bulsa. Mukhang nag-aalala. Pang-lamay ang acting.

Itinutok ng Hazmat guy ang meter sa ibabaw ng beaker ko. Nag-beep iyon.

“Sir, lumayo po kayo sa apparatus.”

Apparatus.

Naging apparatus ang kape ko.

Tapos nilagyan nila ng totoong dilaw na caution tape ang mesa ko. Pati Funko Pop ko, litrato ng pamangkin ko, at mug na may nakasulat na I DEBUG BECAUSE MURDER IS WRONG.

Apatnapung tao ang sabay-sabay na tumayo. May nagsimulang mag-video.

Siyempre, may nagsimulang mag-video.

Dinala ako ni Deborah sa glass conference room sa tabi ng elevator para mapanood ng buong floor ang public execution ko in high definition. Naglapag siya ng naka-print na complaint sa mesa.

“Basahin mo iyong naka-highlight.”

Dalawang dilaw na linya ang agad kong nakita.

Nagpapakulo ang empleyado ng hindi matukoy na maitim na kemikal sa laboratory glassware gamit ang isang bukas na heating element sa shared workstation. Napakatapang ng amoy. Naniniwala akong maaaring ilegal itong paggawa ng isang controlled stimulant.

Dalawang beses ko iyong binasa. “Kape iyon. Barako at kakaw. Iyon lang.”

Hindi man lang kumurap si Deborah. “Mark, may hotplate sa restricted office area at may complaint tungkol sa unknown substance. Malulutas natin ang usapin sa kemikal. Pero sapat na iyong equipment issue para pauwiin ka ngayong araw.”

Parang lumaglag ang sikmura ko.

“Ngayon? Tuesday ang ship namin.”

“Alam ko.”

“Kailangan ako ng team ko.”

“May papalit muna sa iyo.”

Tumingin ako sa labas ng glass wall at nakita kong kausap ni Brad ang director ko. Itinuro niya ang release board ko, dahan-dahang tumango, saka nagpakawala ng munting kunwari-maamong kibit-balikat.

Hindi ko na kailangan ng subtitles.

Sige. Ako na ang hahawak. Masaya akong tumulong.

Doon ko naintindihan.

Hindi ito tungkol sa amoy.

Dalawang linggo nang nagrereklamo si Brad dahil sa team ko napunta ang demo slot. Ngayon, suspended ako, nakapalibot ang caution tape sa mesa ko, at nagkukusa na siyang kunin ang project ko.

Hindi lang siya nagsampa ng reklamo.

Nagpakawala siya ng missile.

Itinulak ni Deborah sa akin ang suspension acknowledgment. “Pirmahan mo rito.”

Ipinatong ko roon ang palad ko. “Bago ako pumirma, ipagtitimpla muna kita.”

Tinitigan niya ako. “Ano?”

“Isang tasa. Hindi sa hotplate. Gagamitin ko ang stove sa pantry. Gusto ninyong malaman kung ano ang nasa beaker? Sige. Inumin ninyo.”

Tumaas ang kilay niya. Narinig ko ang sarili ko at doon ko napagtantong mukha akong tuluyang nabaliw.

“Please, ma’am. Five minutes.”

Ibinaba ni Deborah ang ballpen. “Five minutes. Hindi na babalik sa gusaling ito ang hotplate.”

Fair enough.

Kaya naglakad ako papunta sa pantry habang sinusundan ng isang Hazmat technician na kumpleto ang suot. Isipin n'yo na lang ang lalaking iyon na nakatayo sa tabi ng refrigerator habang nilalagyan ko ng tubig ang saucepan.

Nanonood si Priya mula sa pinto, parehong kamay nakatakip sa bibig. Nanatili si Brad malapit sa director ko.

Pinakuluan ko ang barako, nilagyan ng tsokolate, at hinalo hanggang matunaw. Kumalat ang amoy sa pantry. Dalawang beses suminghot ang Hazmat guy.

“Ang bango pala talaga.”

“Thank you.”

Pinupuri ako ng mismong lalaking ipinadala para i-contain ako.

Tapos nag-buzz ang phone ko.

Si Tito Ernie.

Anak. Huwag ka munang umalis. May pini-print ako. Four minutes.

Tinitigan ko ang message.

Kung ano man ang nakita ni Ernie, diretso niya iyong dadalhin sa HR.

PART 3: Ang Pina-print ni Ernie

Dinala ko pabalik ang kape sa mug na may BATANGAS sa gilid. Tiningnan iyon ni Deborah na parang puwede pa ring sumabog, saka humigop.

Nagbago ang buong mukha niya.

Dalawampung taon ng HR composure ang nawala sa isang lagok. Tumaas ang mga kilay niya. Bumaba ang mga balikat niya.

“Oh my God.”

“Masarap?”

Mas malaki ang pangalawa niyang higop. “Ano ito?”

“Barako. Galing din kay Lola ang tsokolate. Siya ang nagtatanim ng karamihan nito.”

Doon bumukas ang pinto ng conference room.

Pumasok si Tito Ernie, hinihingal at may hawak na dalawang papel. Nasa likod niya si Ren Halvorsen, ang CEO namin, naka-fleece vest at sneakers. Mukhang sapat na ang apatnapung empleyadong nakatayo, caution tape, at salitang HAZMAT para makuha ang atensyon niya.

Inilapag ni Ernie ang mga papel sa mesa. “Ma’am. Tingnan n'yo po ang oras.”

Tinapik niya ang complaint.

Isinumite ni B. Kessler.

Oras: 6:41 AM.

Tapos tinapik niya ang building badge log.

M. Ocampo — badge in — 7:38 AM.

Walang nagsalita.

Tiningnan ni Deborah ang isang papel, saka ang isa. “Ni-report niya ang amoy halos isang oras bago ka pumasok sa building.”

“Yes.”

Sa kabila ng salamin, hindi na gumagalaw si Brad.

Tumayo si Deborah hawak ang dalawang papel. Hindi siya sumigaw. Mas malala iyon.

“Brad. Sa office ko. Dalhin mo ang laptop mo.”

Lahat ng ulo, lumingon sa kanya. Isang beses akong tinignan ni Brad, pulang-pula ang mukha, saka dumaan sa mesa kong nababalutan ng caution tape papunta sa elevator.

Iyon ang huling umagang nagtrabaho siya sa floor namin. Nanatili sa team ko ang release at nakapag-ship kami noong Tuesday.

Pero nasa conference room pa rin si Ren, nakatitig sa mug ni Deborah.

“Puwede bang makatikim?”

Mas inilapit ni Deborah ang mug sa sarili niya. “Kumuha ka ng sarili mo.”

Napakurap ang CEO.

Hindi ko pa siya nagustuhan nang ganoon kalaki kahit kailan.

Kaya gumawa ako ng isa pang tasa para sa kanya. Humigop si Ren nang isang beses, tapos muli bago pa niya maibaba ang mug.

“Okay,” sabi niya. “Grabe ito.”

Kumakabog pa rin ang dibdib ko dahil sa nangyari kay Brad. “Good na grabe?”

Tumingin siya sa loob ng mug. “Milyon-milyon ang ginagastos natin kada taon sa kape sa mga North American office natin, pero karamihan, lasang mainit na karton. Sino ang gumagawa nito?”

Napunta ang kamay ko sa likod na bulsa. Naroon pa rin ang sulat ni Lola, dalawang beses nakatiklop at malambot na ang gilid sa kakahawak ko buong umaga.

Inilapag ko iyon sa mesa.

“Ang Lola ko. Sa Batangas.”

Tumingin si Ren sa sulat, tapos sa akin.

“Ito na ang huling kahon,” sabi ko. “Ibebenta na ang farm. Hindi na sila kumikita nang sapat sa kape.”

Nawala ang ngiti niya.

Ilang sandali, walang nagsalita. Yumuko si Ernie sa sulat. Hawak ni Deborah ang mug gamit ang dalawang kamay na parang may aagaw nito.

Tapos itinuro ni Ren ang kape ko.

“Ipaasikaso ninyo ito sa procurement,” sabi niya kay Deborah. “Alamin ninyo kung ano ang kailangan para makabili tayo sa kanya.”

Nakatitig lang ako sa kanya.

“Ibig mong sabihin, iyong kape ng farm?”

“Yes, Mark. Iyong kape.” Humigop siya ulit. “Sana bago pa gawing condo ng kung sino ang farm.”

May munting tunog na lumabas kay Ernie sa likod ko. Si Priya, na nanonood sa kabila ng salamin, itinakip ang dalawang kamay sa bibig niya.

At biglang nakita ko ang buong nakakalokong sunod-sunod na pangyayari.

Galit si Brad sa amoy.

Tumawag ng Hazmat si Brad.

Dinala ng Hazmat ang HR. Dinala ng HR ang atensyon. At dahil sa atensyon, bumaba ang CEO.

At ngayon, nasa kamay ng CEO ang kapeng gustong ipatanggal ni Brad sa building habang inuutusan niyang humanap ang kompanya ng paraan para bilhin iyon.

Napatawa talaga ako. Hindi ko napigilan.

Itinaas ni Deborah ang mug niya. “For the record, ebidensiya pa rin ito para sa akin.”

Inabot ni Ren ang pot. “Kung ganoon, protektahan mo ang ebidensiya.”

Makalipas ang ilang linggo, pagpasok ko sa fourteenth floor, natigilan ako.

May bagong karatulang kahoy sa ibabaw ng coffee bar.

BATANGAS BARAKO

Iyon lang. Walang speech. Walang malaking announcement. Nandoon lang ang kape ni Lola kapalit ng dating office coffee.

Sa amin pa rin ang bukid.

Pinadalhan ko si Lola ng litrato ng karatula. Sumagot siya makalipas ang dalawang minuto.

Bakit mas maliit ang BATANGAS kaysa BARAKO?

Siyempre.

Nasa kusina ko na ngayon ang beaker, nakabalot sa caution tape na minsang ipinalibot sa mesa ko.