PART 1: Ang Dinosaur sa Mesa Ko

Naglakad papasok sa pinakamagarang Italian restaurant sa Makati ang blind date ko na suot ang isang eight-foot inflatable dinosaur suit.

Hindi niya iyon dala.

Suot niya iyon.

Ibinangga ng berdeng buntot ang wine bucket sa mga tuhod ng waiter bago pa man makarating sa mesa ko ang lalaking nasa loob.

Lumingon ang lahat.

Gusto kong bumuka ang sahig at lamunin ako kasama ang bago kong sapatos.

Itinaas ng dinosaur ang isang maliit na plastik na braso.

“Inez?” tanong ng mahinang boses mula sa loob.

Tiningnan ko ang cellphone ko sa ilalim ng mesa.

May isang message ang kaibigan kong si Trina.

MAGPAKABAIT KA. JAI ANG PANGALAN NIYA. MAHIYAIN PERO DISENTENG TAO. HUWAG KANG TATAKBO.

Sumagot ako gamit ang isang galit na hinlalaki.

GRABE, TRINA. HINDI MO SINABING EXTINCT NA SIYA.

Lumitaw ang tatlong dot.

Tapos nawala.

Duwag.

41 anyos ako, single, at pagod na pagod na sa mga pangit na date.

Ang huling lalaking ipinakilala sa akin ni Trina ay gumugol ng 40 minuto sa pagbebenta sa akin ng powdered collagen, saka nagtanong kung gusto kong maging bahagi ng “diamond team” niya.

Nangako ako sa sarili ko na kung magiging kakaiba ang date na ito, aalis ako.

Hindi ito kakaiba.

Paglabag ito sa fire safety.

Nakatayo roon ang dinosaur, mahinang humihingal mula sa battery fan na malapit sa balakang niya.

“Maipapaliwanag ko,” sabi niya.

“Puwede mo bang ipaliwanag mula sa labas ng dinosaur?”

Yumuko ang higanteng ulo niya.

“Hindi pa.”

Dinampot ko ang bag ko.

Tapos nasabit sa tablecloth ang malaking buntot.

Natigilan siya.

Natigilan ako.

Natigilan ang waiter habang may hawak na tray ng red wine.

Napakaingat na umatras ang dinosaur at nakawala nang walang nababasag.

Tapos bumulong siya, “Mas maganda na ang takbo nito kaysa inaasahan ko.”

Natawa ako.

Sinubukan kong pigilan, pero may isang pangit na singhal na nakawala.

Idiniin ng dinosaur sa dibdib ang dalawang walang-kuwentang maliit na braso.

“Tawa ba iyon? Nakakuha ba ako ng limang minuto?”

“Tatlo.”

“Napakabait mo.”

Pinagsiksikan niya ang sarili sa upuan sa tapat ko.

Sinakop ng suit ang kalahati ng aisle.

Tinitigan siya ng waiter naming si Rafi at nagtanong, “Sir, sparkling o still water po?”

“Kahit alin ang kasya sa butas sa mukha nito.”

Tumango si Rafi na parang nangyayari ito tuwing Biyernes.

Natawa ulit ako dahil doon.

Mainit, edukado, at kakaibang nakakapagpakalma ang boses sa loob ng suit, kahit may maliit na electric fan na umuugong sa ilalim ng bawat salita.

Sinabi niyang bahagi ng isang dare ang suit.

Hindi niya puwedeng alisin ang ulo hangga't hindi dumarating ang bill.

“Dare mula kanino?” tanong ko.

“Sa taong pagod nang panoorin akong magtago.”

“Girlfriend mo?”

“Kung mayroon ako, ibang-iba sana ang dinner na ito.”

“Asawa mo?”

Sa sobrang bilis ng pagsandal ng dinosaur, nahampas ng buntot niya ang isang nakapasong palm.

“Walang asawa. Walang girlfriend. Walang lihim na ikalawang pamilya sa Batangas.”

“Napaka-specific.”

“Naghanda ako para sa mahihirap na tanong.”

Bumalik si Rafi na may dalang mga breadstick.

Hindi maabot ng date ko ang mga iyon gamit ang maliliit niyang braso.

Dalawang beses niyang sinubukan.

Sa ikatlo, naitulak lang niya palapit sa akin ang basket.

“Naghanda ka para sa mahihirap na tanong,” sabi ko, “pero hindi para sa tinapay?”

“Nagkamali ako.”

Dapat umalis ako.

Sa halip, dumampot ako ng breadstick at inilapit iyon sa mesh na siwang sa ilalim ng panga ng dinosaur.

“Buka.”

“Nakakahiya ito.”

“Dumating kang nakabihis na T-Rex.”

“May punto ka.”

Sinubuan ko siya ng breadstick.

Pumalakpak ang matandang mag-asawa sa katabing mesa.

Ganoon naging 30 minuto ang tatlong minutong date namin.

Tapos isang oras.

Tapos halos dalawa.

Dahil nakakatawa si Jai.

Hindi iyong klaseng nakakatawang lalaki na kailangan laging may audience.

Nakikinig siya.

Naaalala niya ang mga detalye.

Nang sabihin kong may emergency banana chips ako sa bawat handbag, tinanong niya kung pati sa evening bag.

Nang sabihin kong oo, tinawag niya iyong “excellent risk management.”

Sinabi kong ganoon din ang sinasabi ng papa ko bago ito namatay.

Hindi gumalaw ang dinosaur.

“Gaano na katagal?”

“Anim na taon.”

“Inaabot mo pa rin ba ang cellphone mo para tawagan siya?”

Nawala ang ngiti ko.

“Minsan.”

“Ako rin,” mahinang sabi niya. “Walong taon nang wala ang mama ko. Bumibili pa rin ako ng mga manggang gusto niya.”

Dapat nakakatawa iyong pakinggan mula sa isang inflatable reptile.

Hindi.

Sa unang pagkakataon sa loob ng ilang taon, naging tapat ako sa isang date.

Inamin kong gusto ko ang trabaho ko pero ayokong pakiramdam ko ay hindi ako nakikita roon.

Inamin kong pagod na akong maging maaasahang babaeng tinatawagan ng lahat kapag kailangang ayusin ang report, saluhin ang client meeting, o kunin ang birthday cake.

“At sino ang dumarating para sa iyo?” tanong niya.

Bumuka ang bibig ko.

Walang lumabas.

Hindi nagmadaling punan ng dinosaur ang katahimikan.

Umupo lang siya kasama ko roon.

Doon ko napansin ang isang pamilyar na bagay.

Sa tuwing kinakabahan siya, dalawang beses niyang tinatapik ang mesa gamit ang isang claw.

Tap. Tap.

May gumagawa noon sa trabaho.

Isang taong kilalang-kilala ko.

Bago ko maalala kung sino, dinala ni Rafi ang pasta namin at maingat na inilapag ang mangkok sa harap ng dinosaur.

Tinitigan iyon ng date ko.

“Inez,” sabi niya, “baka kailangan mong subuan ako ng carbonara.”

Nagkrus ako ng mga braso.

“Ngayon tayo magne-negotiate.”

Sa sobrang tawa ng dinosaur, nagsimulang lumaylay ang higanteng ulo niya.

At dahil sa pamilyar na tawang iyon, nagsitayuan ang balahibo sa mga braso ko.

PART 2: Ang Boses sa Likod ng Ungal

Narinig ko na dati ang tawang iyon.

Pero saan?

Binabago ng fan ang boses ni Jai, at malakas ang tugtog sa restaurant.

Pero may alaala pa ring kumakamot sa isip ko.

Tap. Tap.

Ang mahinang tawang iyon.

Ang paraan ng pagtawag niya sa handbag na punô ng meryenda na “risk management.”

“Ano ba talaga ang trabaho mo?” tanong ko.

Itinaas ng dinosaur ang ulo niya.

“Office work.”

“Iyan ang sinasabi ng mga spy o accountant.”

“Hindi alinman doon.”

“Banking?”

“Hindi.”

“Insurance?”

Ikinumpas niya nang walang magawa ang maliliit niyang braso.

“Trabahong may mga numero, meeting, at mga taong nagkukunwaring binasa nila ang attachment.”

Napakalakas ng tawa ko kaya napatingin si Rafi.

“Katrabaho ko ang mga taong iyan,” sabi ko.

“Nagpapadala ang boss ko ng 12-page attachment, tapos nagtatanong nang alas-7:01 kinabukasan kung bakit walang comment ang kahit sino.”

Tumigil sa paggalaw ang dinosaur.

Sobrang nag-e-enjoy ako kaya hindi ko napansin ang babala.

“Jaime Valdez ang pangalan niya. Tinatawag namin siyang Refrigerator.”

“Bakit?”

“Matangkad. Mamahalin ang suit. Nakakapanlamig ang presensiya.”

“Baka hindi lang siya naiintindihan.”

“Baka binuo siya sa pabrika.”

May pinigil na tunog na lumabas sa dinosaur.

Yumuko ako palapit.

“Noong nakaraang buwan, nagbiro ako nang isang beses sa budget meeting. Anim na buong segundo niya akong tinitigan.”

“Ano ang biro?”

“Tinanong niya kung bakit flat ang quarterly forecast. Sabi ko, nagpa-practice ng social distancing ang mga numero.”

Nagsimulang manginig ang inflatable na katawan ni Jai.

Tumatawa siya.

“Nakakatawa naman iyon!” sabi ko.

“Nakakatawa nga,” hingal niya.

“Hindi natawa si Jaime.”

“Baka todo-pigil lang si Jaime para hindi matawa.”

Ang kumakamot sa isip ko ay naging katok.

Dalawang beses tumatapik ang boss ko bago ang bawat presentation.

Sinasabi ng boss ko ang “risk management” nang hindi bababa sa siyam na beses bawat linggo.

Minsan lang tumawa ang boss ko sa tatlong taon kong pagtatrabaho sa ilalim niya, nang lagyan ng video-call filter ng kulay-rosas na tenga ng pusa ang division head namin.

Ganito ang tunog ng tawang iyon.

Hindi.

Imposible.

Nagsusuot si Jaime Valdez ng mga puting polo na sa sobrang plantsado ay puwedeng panghiwa ng keso.

Hindi siya nagsusuot ng inflatable na hayop.

“Ano ang apelyido mo?” tanong ko.

“Mamaya.”

“May kilala ka bang Trina de Guzman?”

“Siya ang nag-ayos ng sakunang ito.”

Parang bumagsak ang sikmura ko.

Nagtrabaho si Trina sa human resources department namin dalawang taon na ang nakalipas.

Kilala niya si Jaime.

Kilala niya ako.

At talaga namang tumanggi siyang padalhan ako ng litrato ng date ko dahil gusto niyang “makilala ko ang kaluluwa, hindi ang jawline.”

“Hubarin mo ang ulo,” sabi ko.

“Hanggang sa bill ang usapan.”

“Kalimutan mo ang usapan.”

“Hindi puwede.”

Nawala ang pagiging palabiro ng boses niya.

“Bakit?”

Dalawang beses siyang tumapik.

“Dahil kung sisirain ko ngayon ang usapan, mapapatunayan kong lagi akong tumatakbo kapag natatakot ako.”

Napahinto ako sa sagot na iyon.

Totoong natatakot ang katawa-tawang lalaking ito.

Kaya mas katawa-tawa pa ang ginawa ko.

Nanatili ako.

Pinaikot ko sa tinidor ang carbonara at ipinasok iyon sa siwang sa mukha.

May sauce na napunta sa baba ng dinosaur.

“Napakahina mo rito,” sabi niya.

“Magreklamo ka ulit at oorder ako ng sopas.”

Tinapos namin ang dinner habang pinag-aaralan ko ang bawat salita at kilos niya.

Tinanong niya ako tungkol sa proposal na inihahanda ko para sa isang malaking retail client.

Ang nabanggit ko lang ay nag-aalala ako tungkol sa Lunes.

Hindi siya humingi ng confidential na detalye.

Tinanong niya kung aling bahagi ng trabaho ang ipinagmamalaki ko.

Wala pang nagtanong sa akin niyon sa opisina.

Sinabi kong gumawa ako ng planong tutulong sa maliliit na supplier sa mga komunidad na magkaroon ng shelf space katabi ng malalaking brand.

“Hindi pang-junior ang trabahong iyan,” sabi niya.

“Sabihin mo sa Refrigerator.”

“Baka dapat sabihin mo.”

Tapos dumating si Rafi na may dalang leather folder.

Ang bill.

Tinitigan iyon ng date ko.

Umuugong sa pagitan namin ang fan ng suit.

“Inez,” sabi niya, “bago ko ito gawin, gusto kong malaman mong hindi ko alam na ikaw ang itinerno sa akin ni Trina. First name mo lang ang ibinigay niya at sinabi niyang matapang, napakatalino, at delikadong handang-handa ka.”

Nagsimulang kumabog ang puso ko.

“Hubarin mo.”

Tumayo siya.

Inabot niya ang likod ng leeg ng dinosaur at hinila pababa ang mahabang zipper.

Lumaylay ang berdeng katawan.

Tumagilid ang higanteng ulo.

At lumabas si Jaime Valdez, ang nakakatakot kong boss, na basa sa pawis ang asul na polo at nakadikit sa noo ang itim na buhok.

Sa unang pagkakataon, hindi siya mukhang refrigerator.

Mukha siyang lalaking gustong pumasok sa loob ng isa.

“Magandang gabi, Ms. Navarro,” sabi niya.

Tinitigan ko siya.

“Hinayaan mo akong sabihing binuo ka sa pabrika.”

“Dalawang beses.”

“Diyos ko, sinubuan kita ng tinapay!”

“Mabait naman ang bahaging iyon.”

“Sinubuan ko ng carbonara ang boss ko sa butas ng dinosaur!”

Muling pumalakpak ang matandang mag-asawa sa tabi namin.

Tinakpan ni Jaime ang mukha niya.

Dapat galit na galit ako.

Sa halip, bigla akong natawa.

Tapos ulit.

Hindi nagtagal, nakayuko na ako sa mesa at umiiyak sa katatawa.

Nagsimulang tumawa rin si Jaime.

Binigyan kami ni Rafi ng libreng tiramisu dahil, ayon sa kanya, “Mas maganda ito kaysa telebisyon.”

Nang sa wakas ay kumalma kami, sinabi sa akin ni Jaime ang totoo.

Nagsimula siyang mag-therapy matapos sirain ng anxiety ang bawat date na sinubukan niya.

Kaya niyang pamunuan ang isang kuwarto ng mga executive, pero isang personal na tanong lang mula sa babaeng gusto niya at nababakante na ang isip niya.

Ang suit ang katawa-tawang challenge ng therapist niya: magsuot ng bagay na sobrang nakakahiya para wala nang ibang mas nakakahiya pa roon.

Hiniram iyon ni Trina mula sa party business ng pamangkin niya at dinala sa kotse ni Jaime.

“Tatlong beses akong muntik umuwi,” pag-amin niya. “Tapos nakita kita sa bintana.”

“At?”

“Pang-apat akong nag-panic.”

Natawa ako, pero naging seryoso ang mukha niya.

“Ikaw ang pinakamatalino kong junior analyst,” sabi niya.

“Ibig sabihin, hindi ito puwedeng ituloy nang pabaya. Bukas, kakausapin ko ang HR. Hindi ka kailanman mapaparusahan o papaboran dahil sa nangyari ngayong gabi.”

Lumamig ang init sa dibdib ko.

Siyempre.

Parating ang umaga.

Puwedeng mawala ang dinosaur, pero boss ko pa rin ang boss ko.

Inihatid ako ni Jaime sa kotse habang dala ang lumaylay na suit sa ilalim ng isang braso.

Bago ako sumakay, sinabi niya, “Ikaw dapat ang mag-present ng sarili mong proposal sa Lunes.”

“Sinasabi mo ba iyan bilang date ko o boss ko?”

“Bilang lalaking sa wakas ay nakinig sa iyo.”

PART 3: Ang Dinala ng Lunes

Alas-7:48 noong Lunes ng umaga, lumabas ako ng elevator at nakita ang isang berdeng lobo na nakatali sa desk ko.

May nag-drawing doon ng maliliit na braso ng T-Rex.

Sa ilalim niyon, may paper plate na punô ng mga breadstick.

Nagkunwaring busy ang mga katrabaho ko.

Palpak silang lahat.

Eksaktong isang tao ang sinabihan ni Trina.

Mukhang sinabi naman ng taong iyon sa buong Metro Manila.

“Maganda ang date?” tanong ng katabi kong si Carlo.

Binato ko siya ng breadstick.

Alas-nuwebe, pumasok si Jaime sa conference room na suot ang karaniwan niyang dark suit.

Tumahimik ang kuwarto.

Ibinaba niya ang laptop niya.

Tap. Tap.

Muntik na akong matawa.

Nagtagpo ang mga mata namin sa loob ng kalahating segundo.

Muntik na rin siyang matawa.

Tapos dumating ang mga client, at napalitan ng takot ko ang lahat.

Tinupad ni Jaime ang pangako niya.

Nasa unang slide ang pangalan ko.

Ako ang magpe-present ng proposal.

Sa kalagitnaan, pinutol ako ng chief operating officer ng client.

“Hindi maaasahan ang maliliit na supplier,” sabi niya. “Bakit namin isusugal ang shelves namin?”

Natuyo ang bibig ko.

Karaniwan, si Jaime ang sasagot.

Sa pagkakataong ito, nanatili siyang tahimik.

Hinahayaan niya akong tumayo sa sarili kong mga paa.

Sa isang saglit, ninais kong may dinosaur suit ako.

Tapos naalala ko ang ginawa niya dahil natatakot siya.

Ibinaba ko ang mga note ko.

“Dahil hindi ibig sabihin ng maliit ay pabaya,” sabi ko. “Ibig sabihin lang, wala pang importanteng taong nagbukas ng pinto.”

Ipinakita ko sa kanila ang mga numero ng pilot ko.

Ipinakita ko ang waiting list ng mga producer na pinatatakbo ng pamilya.

Ipinakita ko kung gaano karaming pera ang hindi nakukuha ng client dahil binabalewala nito ang mga mamimili sa mga komunidad.

Sa loob ng 20 minuto, nakinig sa akin ang bawat tao sa kuwartong iyon.

Nang matapos ako, isinara ng chief operating officer ang folder.

“Gusto namin ang pilot,” sabi niya. “Pero kung si Ms. Navarro ang mamumuno.”

Halos bumigay ang mga tuhod ko.

Sa ilalim ng mesa, dalawang beses tumapik si Jaime.

Sa pagkakataong ito, ibig sabihin noon, mahusay ang ginawa ko.

Pagsapit ng tanghalian, may isa pang balita sa opisina.

May kasamang bagong project-lead position ang pilot na direktang magre-report sa ibang division head.

Napagtrabahuhan ko na ang promotion bago pa ang date.

Isinumite ni Jaime ang trabaho ko para sa review noong nakaraang buwan, at ipinakita mismo sa akin ng HR ang recommendation na may petsa.

Isinusulong niya pala ang pangalan ko habang tinatawag ko siyang appliance.

Muling nag-init sa hiya ang buong katawan ko.

Pero sa ilalim niyon, may mainit na pakiramdam.

Nakita na niya ako bago ko pa alam na tumitingin siya.

Sa sumunod na anim na linggo, napakaingat at napakapormal ng asal namin ni Jaime.

Ms. Navarro ang tawag niya sa akin sa mga meeting.

Mr. Valdez ang tawag ko sa kanya.

Hindi kami kailanman nag-lunch nang kaming dalawa lang.

Hindi kami nag-text ng kahit anong personal.

Minsan, sabay naming inabot ang parehong breadstick sa office buffet at pareho kaming napaatras na parang nakukuryente iyon.

Muntik nang mabulunan si Carlo sa pancit niya.

Pero dahan-dahang nagbago ang awkwardness.

Nagsimula kong makita ang lalaki sa labas ng suit at sa labas ng armor niya sa office.

Nagpapadala siya ng sulat-kamay na thank-you note sa maintenance staff.

May dala siyang mga cracker para sa matandang guard na paminsan-minsang bumababa ang blood sugar.

Nagpa-practice siya ng mga joke sa elevator, tapos nawawalan ng lakas ng loob bago ang mga meeting.

At nagsimulang makita ni Jaime na higit pa ako sa maaasahang analyst sa sulok.

Hinihingi niya ang opinyon ko at hinihintay ang totoong sagot.

Tinatawanan niya ang pangit kong mga forecast joke.

Hindi magalang na tawa.

Malakas.

Noong naging official ang transfer ko, nakakita ako ng restaurant reservation card sa bago kong desk.

Sa likod, isinulat ni Jaime: Walang disguise. Walang usapang office. Normal ang laki ng mga braso.

Alas-sais, bumaba ako.

Naghihintay siya sa lobby, naka-mapusyaw na asul na polo at may hawak na mga bulaklak.

Walang suit.

Walang pag-ungal.

Walang plastik na buntot.

Mas takot ang itsura niya kaysa noong nasa loob siya ng dinosaur.

“Inez,” sabi niya, “hindi ka na nagre-report sa akin. Puwede ba kitang yayain sa isang maayos na dinner?”

Nagkunwari akong nag-iisip.

“Depende.”

Nanlumo ang mukha niya.

Binuksan ko ang handbag ko at inilabas ang isang paper bag ng mga breadstick.

“Kaya mo na bang kumain nang mag-isa ngayon?”

Natawa siya roon mismo sa mataong lobby.

Tapos hinawakan niya ang kamay ko.

Pagkaraan ng isang taon, nag-propose si Jaime sa parehong Italian restaurant.

Dinala ni Rafi ang singsing na nakatago sa ilalim ng silver dessert cover.

Naging mga kaibigan namin ang matandang mag-asawa mula sa una naming date, at naghihintay sila sa katabing mesa.

Sinabi kong oo bago pa matapos ni Jaime ang tanong.

Tapos lumundag si Trina mula sa likod ng kurtina, dala ang lumang berdeng dinosaur suit.

“Para sa kasal!” sigaw niya.

Takot na tumingin sa akin si Jaime.

Inabutan ko siya ng breadstick.

“Buka.”